De opkomst van agentic AI verandert de verdedigingslogica van organisaties. Nieuwe data van Rubrik Zero Labs laat zien dat identity niet langer slechts een controlelaag is, maar het primaire aanvalsoppervlak. Bekijk ook deze contextvideo van Rubrik Zero Labs over data en identity op YouTube, relevant voor dit onderwerp:
Rubrik Zero Labs onderzocht 1.625 IT en security beslissers wereldwijd. De cijfers zijn onmiskenbaar: 90 procent noemt identity attacks de grootste zorg, 89 procent heeft al AI agents in de identity-infrastructuur geïntegreerd of is dat van plan, en 58 procent verwacht dat binnen een jaar de helft of meer van de aanvallen door agentic AI wordt aangedreven. Die ratio dwingt CIO en CISO tot herijking van processen, tooling en herstelstrategieën.
Wat zegt het onderzoek?
Het rapport “The Identity Crisis” beschrijft twee kernpunten. Ten eerste, niet menselijke identiteiten of NHIs, zoals API keys, service accounts en AI agents, vermenigvuldigen zich razendsnel. Volgens het onderzoek outnumberen NHIs menselijke gebruikers ruimschoots, wat de attack surface exponentieel vergroot. Ten tweede, organisaties worstelen met herstel. Minder dan 30 procent gelooft dat volledig herstel binnen twaalf uur mogelijk is, tegenover 43 procent vorig jaar. Handmatige herstelprocessen domineren nog steeds, wat de downtime en financiële schade vergroot.
De analyse benadrukt dat aanvallers steeds vaker kiezen voor “log in, niet break in”, waarbij gestolen of misbruikte credentials worden gebruikt om legitieme processen te misbruiken. Rubrik pleit voor een meetbare benadering van herstel, met MTTR als kernmaatstaf, en voor integratie van visibility, response en recovery over alle identity providers heen.

Gevolgen voor organisaties en governance
Deze verschuiving raakt meerdere lagen van de operatie. IAM tooling alleen volstaat niet meer. Organisaties moeten IAM, DevOps secrets management, en AI governance samenbrengen onder een coherent identity resilience plan. Rubrik signaleert dat 87 procent van de organisaties van IAM provider wil veranderen of al bezig is met een switch, wat wijst op wijdverspreide ontevredenheid over bestaande oplossingen.
Voor Nederlandse bedrijven betekent dit concrete acties op korte termijn. Denk aan strengere lifecycle management van NHIs, geautomatiseerde rotatie van tokens, gesegmenteerde toegang met just-in-time privileges, en betrouwbare offline backups van directory services. Voor toezichthouders en auditors verandert het toezichtpunt, van netwerkranden naar identity controls en recovery readiness.

Wat moeten security teams doen?
- Inventariseer meteen alle NHIs, inclusief interne copilots en externe integraties, en breng hun permissies in kaart.
- Implementeer lifecycle governance voor agent identities, met provisioning, automatische rotatie en revocatie.
- Versterk logging en traceerbaarheid zodat acties van agents en mensen onderscheidbaar zijn.
- Oefen recovery scenario’s specifiek voor identity compromise, en meet MTTR per fase.
- Pas zero trust principes consequent toe, met continuous verification en least privilege voor zowel menselijke als niet menselijke entiteiten.
Organisaties die nu investeren in identity resilience verminderen hun herstelkosten en beperken reputatierisico bij een incident. Dit onderwerp raakt direct aan recente voorbeelden van agentic misbruik, waaronder openbaar gedocumenteerde aanvallen die de urgentie tonen, zie ter context het dossier van Anthropic en agentic exploits op itechnet.
FAQ
Q: Wat is een non-human identity of NHI?
A: Een NHI is elk account, key of service dat niet direct tot een persoon behoort, zoals API keys, service accounts, en AI agents.
Q: Waarom is agentic AI een groter risico dan traditionele bots?
A: Agentic AI kan autonoom beslissingen nemen, workflows orkestreren en credentials gebruiken, waardoor het misbruik van identiteiten sneller en op grotere schaal kan verlopen.
Q: Is het mogelijk NHIs volledig te elimineren?
A: Nee. NHIs zijn functioneel noodzakelijk. De focus moet liggen op governance, lifecycle management en minimale privileges.
Q: Wat is MTTR en waarom is het belangrijk?
A: MTTR is Mean Time to Recover. Het meet hoe snel een organisatie operationele integriteit kan herstellen na een incident, en het is cruciaal voor het benchmarken van identity resilience.
Bronnen
- https://zerolabs.rubrik.com/reports/the-identity-crisis
- https://www.rubrik.com/company/newsroom/press-releases/25/new-rubrik-research-finds-identity-resilience-is-imperative-as-ai-wave-floods-the-workplace-with-ai-agents
- https://www.csoonline.com/article/4089682/agentic-ai-opens-door-to-new-id-challenges-report.html
- https://www.themobileindian.com/news/ai-boom-fuels-surge-in-identity-threats-rubrik-warns
- https://www.communicationstoday.co.in/ai-boom-fuels-rise-in-non-human-and-agentic-identities-rubrik/
- https://ismg-cdn.nyc3.cdn.digitaloceanspaces.com/blogs/agentic-ai-start-new-cybersecurity-career-path-showcase_image-1-p-3868.jpg
- YouTube contextvideo: https://www.youtube.com/watch?v=M9N8f2CEduQ
- https://itechnet.nl/anthropic-onthult-eerste-gedocumenteerde-ai-georkestreerde-spionage-campagne/
